Muʾarriǧ as-Sadūsī (u. 195/810):filolog i rani mufessir jezičke orijentacije

Abstract

Rad donosi biografski obris Muʾarriǧa b. ʿAmra al-Sadūsija (Abū Fayḍ), basranskog jezikoslovca, genealoga i ranog mufessira. Na temelju klasičnih bio-bibliografija (Ibn al-Nadīm, al-Qifṭī, al-Suyūṭī, Yāqūt i dr.) te dostupnih edicija (Ḥaḏf min nasab Qurayš, al-Amṯāl), rekonstruiraju se učenje, mreža učitelja i učenika, veze s alMaʾmūnom i boravci u Ḫurāsānu. Središte rada je Muʾarriǧov doprinos ġarīb al-Qurʾānu: leksičkom tumačenju oslonjenom na rano pjesništvo, poslovice i dijalekatske tragove, s metodom jamʿ (prikupljanje), dirāsa (analitička studija), muwāzana (komparativno vrednovanje) i tarǧīḥ (utemeljeno preferiranje). Pokazuje se da je Muʾarriǧ povezao basransku filologiju (naḥw, luġa) i rani tefsir, te da su ga kasniji autori citirali kao autoritet za značenja i varijante. Rad mapira stanje korpusa, ističe fragmentarnost i potrebu kritičkih izdanja, te valorizira novije doprinose (npr. Sumayya S. al-Kurdī, A. A. al-Kubaysī).